“Garapen positiboa: Hegoaldeko herrialdeetan pobrezia jasaten duten pertsonak beste ikuspuntu batetik begiratzea” erakusketa birtualki ikusteko aukera

“Garapen positiboa: Hegoaldeko herrialdeetan pobrezia jasaten duten pertsonak beste ikuspuntu batetik begiratzea” erakusketa birtualki ikusteko aukera.

Afrikan, Asian eta Latinoamerikan pobrezia egoeran, gosearekin, gerran eta antzeko egoeretan bizi diren pertsonei begiratzen diegunean sufrimenduz egiten dugu eta egoera horretatik ateratzeko zailtasunak azpimarratu ohi ditugu. Erakusketa honetan ikuspegi hori aldatzeko proposatzen dizugu, eta hala, ikusi ahal izango duzu nola askok eta askok bizi baldintzak aldatzea lortzen duten, beraien garapenaren protagonistak bihurtzen direlarik.

https://peopleartfactory.com/g/garapenpositiboa

Finantza Etikoak Deustun erakusgai

Mar Galguerak eta Sandra Beatriz Morenok idatzia

Primeran egiten dute.  Daukaten balioari justizia egiten diote. Eredu alternatibo eta eraginkorra erakusten dute biztanleriaren zati handi bat baztertzen duen sistema ekonomiko kapitalistaren aurrean.  Eta, hain zuzen ere,  “baztertutako” gizon-emakume horiek bilakatu dira Deustuko Unibertsitateko Paraninfo Klaustroan (Bilbon) dagoen “Finantza Etikoen koloreak” argazki erakusketaren protagonista.

Finantzaz Haratagok eta Deusto Campus Elkartasunak antolatutako erakusketa unibertsitatean egongo da 2021eko otsailaren 19ra arte. Han, zutabeek osatutako galeriaz eta hiru palmondo ederrez inguratuta, emakume baserritar salvadortarrek irribarre egiten diote ikusleari. Lursail agroekologikoetan hazitako errefauak biltzen ikusten ditugu. Landa Emakumeen kooperatibako nikaraguarrak ere aurkitu ditzakegu, indar eta edertasun osoz posatzen. Jesuiten unibertsitateko ikasleek Paraninfo Klaustroko barruko patioan elkartzen direnean duten espiritu bera erakusten dute.

Irudiak Aitor López de Audícana argazkilariarenak dira. “Bestelako mundu bat posible dela” dioen mezua helarazten digu. Horrenbesteko tradizioa duen leku batean haren lana ikusteak harro sentiarazten duela aitortu du: “erakusketaren ikuspegitik, klaustroak lasaitasuna eta poliki ibiltzeko gogoa eragiten ditu. Hori funtsezkoa da erakusketa hau bisitatzeko, irudiez gain irakurri beharreko testu garrantzitsuak baititu. Gelditzera eta gozatzera gonbidatzen zaituen lekua da ”.

Aurrez aurre

Aitorrek baloratzen du publikoak argazkiak digitalki ikusteaz gain, aurrez aurre ikusteko esperientzia izatea ere. “Ez dakit nork esan zuen argazkia ez dela argazki bat paperean egon arte”, gogoratu zuen.  “Digitalak irudien hedapen eta irismenerako abantaila ugari ekarri dizkigu. Baina argazki baten aurrean jarri eta aurrez aurre begiratzearen esperientzia ordezkaezina da. Agian konparazioa ez da guztiz zehatza, baina liburu bat eskuan edo Kindle bat edukitzea bezalakoa da ”.

Iraganean geratu da 2019an El Salvador eta Nikaraguan egindako bidaian izan zuen argazkiak egiteko denbora faltaren zailtasuna.  Finantzaz Haratagoko taldeari esker,  familia-nukleo eta komunitate ugaritara gerturatzeko aukera izan zuen, “baina argazkilariok beti gehiago behar dugu.  Komunitate bakoitzean asteak geratu izan nahi nuke, haien idiosinkrasia ezagutzeko, haien ohituretan murgiltzeko eta honela errealitatea are eta modu dokumentalagoan jasotzeko.”

Hala ere, Aitorren profesionaltasunari esker, lehen mailako materiala lortu du, hiru errealitate desberdin elkarrekin lotzeko aukera ematen duena: El Salvador, Nikaragua eta Euskal Herria. Azken finean, antzekotasun ugari dituzten errealitateak dira, Ozeano Atlantikoaren bi muturretako aldeak ikaragarriak diren arren. “Baina, azkenean, denak dira pertsonak, egunerokotasuna antzeko moduan ulertzen duten giza taldeak. Komunitate txikiago eta gertuagoengandik haien bizi-proiekturako babesa lortzen saiatzen direnak, finantzaketa bideak banku handiengandik urruti bilatzen dituztenak, elikadura jasangarriaren garrantzia ezagutzera ematen saiatzen direnak eta badakitenak planeta ez dela hezur eta larru egina utzi daitekeen behi bat.

Oso arazo desberdinen aurka borrokatu behar duten errealitateak dira, baina uste dut benetan pareko sustraiak eta helburuak dituztela ”, hausnartu zuen argazkilariak.

Ikuspegia eta adimena irekiz

Esperientzia honen ondoren, Finantza Etikoen bere definizioari buruz galdetu nahi izan genion: “Izenak ez du esanahia ez ulertzeko aukera handirik ematen, baina orokorrean beste alde batera begiratzera ohituta gaude, gure banketxetan dagoen diruarekin gertatzen denari arretarik ez jartzera.  kreditu sistemak kooperazio tresna gisa ulertzeko modu bat eskaintzen dute, irabazia komunitateek ere jaso dezaten eta ez bakarrik bankuek.  Finantza mota honekin garatzen diren proiektuak arretaz begiratzeak mundua ikusteko bestelako modu bat badagoela ulertarazten dizu. kreditu-zirkuitu tradizionaletik erabat kanpo dauden milaka familia daudela eta, ezer hasi aurretik ere aurrera ez egitera kondenatuta daudela jakiteak, banketxe tradizionalen irudia are gehiago zikintzen du.

Finantza Etikoek  laguntzen digute inolako etikarik gabeko negozioa dela ikusten, batez ere biztanleria zaurgarrienarekin egiten dituzten injustiziak erakutsiz.  Lan-ildo honetan dago Elkartasunerako Elkarkredit Elkarteko buru den Ricardo Usategui, Finantzaz Haratagoren lana koordinatzen duena. Lan honen barne Mugarik gabeko ekonomialariak, Oikocredit Euskadi, Fiare Elkartea eta Koop 57 bezalako erakundeak daude.

Finantzaz Haratagoren lana kide berriei irekita dago, hala nola Nortlan, Euskadiko lehen aseguru bitartekaritza etikoa, edo Finantza Etikoen eta hezkuntza ekonomiko kritiko eta eraldatzailearen sustapenean parte hartu nahi duten beste batzuei.  Hori da argazki erakusketaren helburua. Erakusketa Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentziak finantzatu du, Gipuzkoako eta Bizkaiko Foru Aldundien eta Hernani eta Donostiako Udalen laguntzarekin.

Modu birtualean

Erakusketa 2020tik dago birtualki eskuragarri.

Ikusleek eskuragarri dauzkate hemen “Erakusketa” eta “Erakusketaren gida”.

Hasieratik, erakusketa aurrez aurre izateko pentsatu zen, baina Covid-19 pandemia dela eta, euskarri birtualera pasatzea egokia zela pentsatu zuten. Era honetan, kultura eta ezagutza helarazi zituzten konfinamendu garaian eta aldi berean hedapenean izango zuen irismen global handiagoa kontuan hartu zuten.

Eta orain, azkenean, erakusketak aurrez aurre egiteko aukera iritsi da, osasun gomendio guztiak betez. Zoritxarrez, “Erakusketaren gida” oraindik ez da paperean eskainiko: mugikorrean deskargatzeko QRa egongo da eskuragarri. Finantza Etikoetan etorkizun hobea eta justuagoa izateko itxaropena aurkitu duten pertsonen bizitza kontatzen duen Gida da.


Gure kontsumoa nahi dugun mundua eraikitzeko ekintza politikoa da. Vandana Shivak, berak egiten duen elikadura burujabetzaren defentsan, honakoa adierazi du: “Gauzak aldatu nahi dituzten pertsonek egunean hiru aukera dituzte: gosaltzerakoan, bazkaltzerakoan eta afaltzerakoan”. Bada, gauza bera janzteko zer erosten dugun, nola bidaiatzen dugun, zein enpresari laguntzen diogun… erabakitzen dugunean.


Bizitza erdigunean

Usategiren iritziz, gaur inoiz baino gehiago jendeak jakin beharko luke Finantza Etikoak existitzen direla: “Sinetsi nahi dugu pandemiak, dagoeneko pairatzen ari ginen krisi globalarekin batera (sistematikoa, askotarikoa eta asimetrikoa) egungo sistema aldatzeko beharra agerian jarri duela. Desparekotasunean eta begiramenik gabeko irabazi ekonomikoan oinarritutako sistema horretatik beste batera aldatzeko beharra da hura: gure ekintzek gizartean eta ingurumenean duten eraginaz arduratzen dena, planeta eta bizitza erdigunean jartzen dituen sistema”.

Zentzu horretan, garrantzitsutzat hartzen du jendea sentikor bihurtzea eta Finantza Etikoak sustatzea gizartearen eraldatzaile moduan, gauzak aldatu ahal izateko eskura daukagun bistako tresna gisa. Kontsumoa ekintza politiko gisa ikusten dugu: ez bakarrik zero kilometroko edo bertako produktuak, energia iraungarria, kooperatiben parte-hartzea etab. aipatzen ditugunean, baizik eta aurrezki eta finantza tresna etikoei buruz hitz egiten dugunean ere”, azaldu du Usategik.  Finantza etikoak erantzukizun sozialaren ardatz izan behar direla uste dugu, politika eta ekonomia sozial eta solidarioagoak diseinatzeko aldaketarako motor gisa. Horregatik, horien berezko balioa nabarmentzen duen hezkuntza sustatu behar dugu.

Eta “Finantza Etikoen koloreak” erakusketaren berri onekin jarraituz, otsailaren 20tik 28ra Iturola Elkarlan Gunean (Hernani) egongo dela konfirmatu dute; martxoaren 1etik martxoaren 15era, Salburuko Zentro Zibikoan (Gasteiz), eta martxoaren 16tik martxoaren 31ra Deustuko Unibertsitateko Donostiako Campusean.

Ibilaldi eder bat da, pertsonei ekonomiaren alde humanoena ikusteko aukera emango diena, benetan bere jatorrira bueltatzen dena, gizadiaren zerbitzura egoteko sortu baitzen.

2020ko EEMFS finantza etikoen elkartzean ateratako ondorioen aurkezpena 2021eko MFSan

Urtarrilaren 23tik 31ra bitartean 2021eko Munduko Foro Soziala (2021eko MFS) egin zen. Hasiera batean Mexikon egitea aurreikusi zuten, baina pandemiaren ondorioz birtualki egin zuten, datorren urtean aurrez aurre egiteko itxaropenarekin. Urtarrilaren 29an, ostirala, antolatutako jardueren barnean, 2020ko Ekonomia Eraldatzaileen Munduko Foro Sozialaren (2020ko EEMFS) emaitzak partekatu zituzten.  Mundu osoko elkartze ugariren ekarpenei esker, Foroak Ekonomia Eraldatzaileen arteko Elkartasuna sortzea lortu du.

Elkartzeen emaitza nagusien aurkezpenak ikasitakoa partekatzeko aukera eman zuen, baita “Erronka onartzen dugu” prozesuaren ekimenak ezagutzeko aukera ere.  Atal honen bigarren zatian, Elkarcredit Elkartasunerako Elkarteko Ritxi Usategi Uriartek, 2020ko EEMFSko prozesuan egindako elkartzearen ordezkari gisa, atal horretan egindako lanaren ondorioen laburpena egin zuen.

Elkartzearen mugarri nagusiei eta Foroaren jardueran eduki dituen ondorioei dagokienez, honakoa adierazi zuten: finantza etikoen elkartzea toki mailan garatzen hasi zen EEMFS-ren hasieratik. Horrela lortu zuen ekonomia eraldatzaileen balio eta printzipioak partekatzen dituzten eta toki mailan finantza etiko eta solidarioen ekosistema osatzen duten finantza entitateak biltzea.

EEMFS-ren prozesuak berezko topaketa aberasgarri ugari sortzeko aukera eman zuen, tokikoak zein nazioartekoak, baita elkartzeen arteko espazioetan aktiboki parte hartzeko aukera ere. Guzti horri esker elkarren arteko ikaskuntza eta harremanak eraikitzea lortu dute, ez bakarrik finantza etikoen erakundeen artean, baizik eta horien eta ekonomia eraldatzailearekin lotutako bestelako sare eta entitateekin ere.  Honela, agerian jarri dituzte finantza etikoak ekonomia hauentzako euskarri gisa,  finantzaketa sistema etiko oso eta demokratiko bat elkarrekin eraikitzeko apustua nabarmenduz.

Ondoren, ekonomia eraldatzaileen etorkizuneko agenda global baterako elementu nagusiak garatu zituzten. Aldi berean, proposamen hauei testuinguru politiko, ekonomiko eta sozialean ematen zaien garrantzia aztertu zuten.

Finantza etiko eta solidarioak ekonomia eraldatzaileek behar duten euskarria izateko helburua dute. Horregatik, alde batetik, barne antolaketa areagotu behar dute, partzuergoko produktuen sorkuntzaren bidez eta finantza bitartekaritza, partaidetza maileguak, hazi maileguak, crowdfundinga, mikrokreditoak etab. berrituz. Bestetik, kanpo antolaketa berritu behar da, hau da, finantza solidarioen eta ekonomia eraldatzaileen artekoa, finantzaketa sistema oso eta demokratiko baten eraikuntza prozesu kolektibo batean aurrera egiteko.  Finantza etikoen papera finantzaketa baina haratago joan behar da eta alderdi politikoa izan behar du ikuspegi global batekin proiektuei babesa, laguntza, hedapena ematen dien eta, noski, finantzatzen dituen euskarri hori izan ahal izateko.

Zentzu horretan, EEMFSak egindako “Erronka onartzen dugu” prozesurako ekimenetarako deia, aurretik aurkeztu zena, ekimen ekonomiko eraldatzaileen eta finantza etiko solidarioen arteko elkartasuna sendotzeko aukera gisa ikusi zuten.

Finantza etiko eta solidarioen elkartzetik boterea eraldatzeko lan egin behar dugu, berezko estrategiekin eta beste ekonomia eta mugimendu eraldatzaileekin batera. Elkarrekin aurre egin behar diogu korporazio handien ingurumen eta giza eskubideen urratze sistematikoari eta banku nagusien jabetze geroz eta handiagoari kontzeptu batzuekiko, esate baterako ingurumen eta gizarte jasangarritasuna. Jabetze horri greenwashing eta socialwashing deritzo.  Horregatik, eraldaketa ekintza zehatzetarako proposamenak daude, akziodun kritikoena bezalakoa. Era berean, politikoki eragitea proposatu dute, finantza etiko eta solidarioen hedapena lagunduko duen tokiko eta nazioarteko legedia sustatzeko.

Finantzaz Haratagok antolatutako Nazioarteko Ikastaro Birtualaren osteko hausnarketa

Finantzaz Haratagok antolatutako finantza etiko eta alternatiboei buruzko ikastaro birtuala azaroaren 23tik abenduaren 18ra egin zen eta 25 orduko iraupena izan zuen. Ikastaroak oso harrera ona izan zuen: Euskadiko eta munduko beste leku batzuetako pertsona ugarik eman zuten izena.

Ikastaroaren helburua ez zen ikastea, desikastea baizik: banketxe tradizionalek “sistema finantzario bideragarri bakartzat” saldu diguten hori ahaztea, pobrezia eta desparekotasunak normalizatzeari uztea, gure ekintzen balio monetarioa baino haratago ikustea.

Ikastaroa 6 ataletan banatuta zegoen, arlo bakoitzeko adituek irakatsi zituztenak.  Atal bakoitzak elementu hauek zeuzkan barne: bideo bat, aurkezpen gisa; teoria dokumentuak eta gai bakoitzarekin lotutako esperientziak. Atal bakoitzaren amaieran, foro baten bidez, parte-hartzaileek iritzia emateko eta eztabaidatutakoaren inguruan hausnartzeko aukera izan zuten.

Abenduaren 16an,  ikastaroaren itxiera ospatzeko, solasaldi birtual irekia antolatu zuten Euskadiko Ekonomia Sozial eta Solidarioaren Azokaren baitan. Solasaldian, ikastaroan izena eman zuten pertsonek era parte hartu zuten.

Hona hemen ikastaroaren atal bakoitzaren deskribapen laburra:

  • 1go atala: Dirua eta denboran zehar izandako bilakaera. Aitziber Mugarra Elorriaga.

Atal honetan dirua eta bere erabilerarekin lotutako gaiak landu zituzten: finantzak eta horien espekulazioa eta paradisu fiskalak.

  • 2. atala: Nire diruarekin ez: Finantza etikoen historia. Jesus Ochoa Berganza.

Finantza etikoak zer diren eta euren errealitateari buruz hitz egin zuten (mikrofinantzaketa, banku etikoak, kreditu kooperatibak, etab.) Finantza etikoen beharra ere aztertu zuten.

  • 3. atala: Mikrokredituak garapenerako finantza-tresna gisa. Jorge Berezo Díez.

Mikrokredituak eta mikrofinantzak bezalako gaiak, metodologia eta mikrokredituen inguruko zenbait mito eztabaidatu zituzten.

  • 4. atala: Inbertsio Sozialki Arduratsuen Merkatua. Zer zerikusi du nirekin? Gloria González Sanz.

Sozialki arduratsuak diren inbertsioei eta dauden mota desberdinei buruz, sozialki arduratsuak diren inbertsio estrategiei eta eragin-inbertsioei buruz hitz egin zuten.

  • 5. atala: Finantza etikoak eta emakumeak. Finantzak eraldatzen: Bizitza edo Kapitala. Cristina de la Cruz Ayuso.

Jorratutako gaiak indarkeria ekonomikoa, finantza etikoak eta ekonomia feminista izan ziren, baita finantza etikoak emantzipaziorako tresna gisa ere.

  • 6. atala: Justizia Klimatikoa: Elikadura burujabetza mundu mailako larrialdiaren aurrean. Nello Schisano.

Eztabaidatutako alderdiak honako hauek izan ziren: elikadura burujabetza; La Via Campesina; agroekologia klima aldaketaren aurrean; emakumeak, bizitzaren zaintzaileak,  eta finantza etikoak beharrezko eta premiazko aldaketa gisa.

Izena emandako pertsonek ikastaroaren oso balorazio positiboa egin dute. Horrek indarra ematen digu ikastaroaren bigarren edizioan pentsatzen hasteko, gauza berriak ekarriko dituena.

Hona emen parte-hartzaileek entregatu behar zuten azken dokumentuan egindako iruzkin eta hausnarketa batzuk:


“Hainbat atalen inguruko ezagutza eta hausnarketarako puntu berriak eman dizkit.  Finantza etikoei buruzko informazioa eskuratu dut, nire jarduerarekin nola lotu ditzakedan pentsatzen hasteko, baita elikadura burujabetzari buruzko gogoeta ere: guztiontzat onuragarria  eta egin daitekeen zerbait da.”


“Oro har, ikastaroa oso probetxugarria iruditu zait. Nahiko konplexua eta ulertzeko zaila den mundu bati buruzko ezagutza eskaini dit.  Orokorrean, atalen edukiak ondo zeuden eta hizkera ulerterraza zen.”


“Ikastaroak kontzeptu ugariri buruzko gogoeta egiteko aukera eman dit eta, une honetan, formakuntza hasi aurretik neukana baino ziurtasun gutxiago daukat maila ideologiko eta teorikoan.  Hori ona dela uste dut, bide baten hasiera baita.  Nolabait, mundu berri bat ireki da niretzat”.


“Ikastaroak finantzak zer diren, diruaren balioa eta horren balio soziala ezagutzeko ikuspegia eman dit.  Pertsona bakoitzak betetzen duen papera, banaka zein kolektiboki. Mikrokredituei buruz ikasi dut. ISA-tan sakontzeko aukera izan dut eta alea lastotik bereizteko elementuak eskuratu ditut.”

Euskal ikastetxeetako irakasleentzako finantza etikoei buruzko prestakuntza

2020ko apirilaren 1, 6 eta 7an eman zuten (birtualki, pandemiagatik agindutako konfinamenduaren ondorioz) Finantzaz Haratagok antolatutako finantza etikoei buruzko irakasleentzako prestakuntza.  Formakuntza honen helburua honako zen: proiektuan partze hartzen duten ikastetxeei laguntza eskaintzea, irakasleen kezkei erantzuteko prestatutako aholkularitzaren bidez.

Finantza etiko eta solidarioei buruzko hezkuntza baliabideen gidaliburua den RedEFES eraiki ondoren, irakasleen etengabeko prestakuntza egokia dela uste dugu, ikasleei ohiko finantza sistemarekiko alternatiba posibleak azaltzeko gai izan daitezen.  Horrela, prestakuntza hau eskatzen duen edozein irakaslek jaso dezake, baita datozen hilabeteetan martxan jarriko dugun ekonomia feministari buruzko prestakuntza ere.

Prestakuntza hiru saiotan banatu zen. Lehenengo saioan, apirilaren 1ean, Europako Banku Etiko eta Alternatiboaren Federazioko presidente eta Banka Popolare Etica-ko presidenteorde den Peru Sasiak finantza etikoei eta horien historia eta oinarrizko kontzeptuei buruz hitz egin zuen. Bigarren saioa  Oikocredit Euskadiko presidenteak, Jorge Berezok, eman zuen. Kasu honetan, mikrofinantzak izan zen gaia. Azkenik, apirilaren 7an, Oikokrediteko Aitziber Mugarrak, Deustuko Unibertsitateko irakasleak,  honako aurkezpena egin zuen: “Finantza Etikoak:  Genero berdintasunaren alde eta klima aldaketaren aurka”. Aurkezpen bakoitzaren amaieran, parte hartzaileek hizlariei galderak egiteko aukera izan zuten.

Lehenengo saioan, “Finantza etikoak: historia eta oinarrizko kontzeptuak” honakoa aztertu zen: finantza etikoak zer diren eta kontuan hartu behar diren kontzeptu garrantzitsuenetako batzuk, esate baterako, gardentasuna, gizarte-egiturarekiko hurbiltasuna, erakundeen gobernua eta kapitalaren jatorria.  Finantza etikoen historian zehar bidaia labur bat egin zen, sortu diren eskola desberdinak aztertuz. Azkenik, banku etikoen oinarri diren funtsezko elementuak ere aztertu zituzten.

Bigarren saioan mikrofinantzak aztertu zituzten. Lehenik eta behin, Hegoalde globaleko familia behartsuen errealitate ekonomikoa aipatu zuten eta topatzen dituzten finantza zerbitzuekin lotutako arazoei buruz hitz egin zuten, baita mikrofinantza proiektuek eskaintzen dieten laguntzaz ere.  Ondoren, mikrokredituak zer diren azaldu zuten, dauzkaten mota eta ezaugarriekin batera. Mikro-aurrezkiak eta pertsona zaurgarrienei eskaintzen dizkieten aukerak ere azaldu zituzten.  Azkenik, mikro-aseguruei buruz hitz egin zuten: eskaera handiko produktuak dira, baina oraindik garatu gabe daude.

Hirugarren eta azken saioan, “Finantza Etikoak: Genero berdintasunaren alde eta klima aldaketaren aurka”, finantza etikoen eragin zuzen eta zeharkakoei buruz hitz egin zuten, agerikoa denaz haratago ikustearen garrantziaz. Finantza etikoen eraginarekin lotutako hainbat jarduera proposatu zituzten, ikasgeletan egin zitezkeenak. Azkenik, Oikocreditek finantzatutako istorioen hainbat adibide aurkeztu zituzten, finantza etikoen zuzeneko zein zeharkako eraginak ikusteko.

Garapenari erronkak: eraldaketa prozesuak justizia globalerantz

Maiatzaren 27, 28 eta 29an, “Garapenari buruzko Ikasketen V. Nazioarteko Biltzarra” egin zen, Hegoa Institutuak eta Garapenari buruzko Ikasketen Espainiar Sareak (REEDES) antolatu zutena .  15 ildo tematiko landu zituzten eta 49 mahai, 180 komunikazio eta 16 posterren aurkezpena egin zuten. Guztira 462 lagunek parte hartu zuten.

Biltzarra bide alternatiboak ezartzeko politika, prozesu eta estrategietan zentratu zen. Bide horiek gizartearen eta sistemaren eraldaketara bideratuta daude, desparekotasunen iraunkortasuna gainditzea ahalbidetuko duen justizia sozialerantz.  Lankidetzaren paradigmaren krisiari heldu zioten.  Konpetentziarekiko paradigma alternatiboak eraikitzeko eta lantzeko zailtasunei buruz eztabaidatu zuten.  Kongresua ekitaldi hauen inguruan antolatu zen: Wendy Harcourt-ek (Nazioarteko Gizarte Ikasketen Institutua, ISS) egindako hasierako hitzaldia, Koldo Uncetak (Hegoa) eta Úrsula Oswaldek (Diziplina Anitzeko Ikerketen Eskualdeko Zentroa, UNAM) egindako saioak, eztabaidarako saioa, Gema Celoriok (Hegoa) moderatu zuena, José María Vera (Oxfam International), Yayo Herrero (Ekologistak Martxan) eta José Antonio Sanahuja-ren (Madrilgo Complutense Unibertsitatea) parte hartzearekin eta, azkenik,  Boaventura de Sousa Santos-ek (Coimbra eta Wisconsin-Madison unibertsitateak) emandako amaierako hitzaldia.

Finantzaz Haratagok kongresuan parte hartu zuen. Alde batetik, 13. ildo tematikoan (Hiritartasun globalerako hezkuntza eta hezkuntza kritikorako bestelako ikuspegiak) saretik egiten dugun lana azalduz. Ricardo Usategui Uriarte (Elkarkredit Elkartasunerako Elkartea), Irati Cifuentes Axpe (Mugarik Gabeko Ekonomialariak), Sebastian Gutteridge Imaz (Finantza Etikoak Euskadiko Elkartea) eta Joseba Larriba Aranagak (Oikocredit Euskadi) elkarrekin aurkeztu zuten argitaratutako lana.

Era berean, RedEFES ekimeneko Sofía M. Fernández-ek  (Finançament Ètic i Solidari-FETS)  egindako aurkezpenean hartu zuten parte, Nina González Fernández-Argüelles-ek (FETS) eta Ricardo Usategui Uriartek (Elkarcredit Elkartasun Elkartea – Finantzaz Haratago) elkarrekin prestatutako poster baten bidez.

Azkenik, hezkuntza ekimen globalagoa aurkeztu zen, Gizarte Elkartasunaren Ekonomiaren Curriculum Globalaren aldeko Kanpaina. Parte-hartzaileak honakoak izan ziren:  Claudia Álvarez (Hezkuntza eta Ekonomia Sozial eta Solidarioko sarea), Ricardo Usategui Uriarte (Elkarcredit Elkartasunerako Elkartea – Finantzaz Haratago), Alicia Cabezudo (International Peace Bureau), Madza Ednir (CECIP-Centro de Criação de Imagem Popular ), Juan Carlos Abdala (Baratzedun Identitatea duten Familien Elkartea) eta Alejandro Tombesirekin (Hezkuntza eta Ekonomia Sozial eta Solidarioko sarea) batera idatzitako artikulua defendatu zuten.

2020ko abenduaren 30ean,  V. CIEDaren Akta Liburua jaso dugu, argitaratutako lan guztiekin batera. Hori dela eta,  segidan partekatu ditzakegu.

FINANTZAZ HARATAGO

Finantzaz Haratago (Finantza Etiko eta Alternatiboetako Hezkuntzaren Euskal Sarea) plataformak finantza etiko eta alternatiboetako hezkuntza sustatu eta hedatu nahi du Euskadin, partaidetzako modu horizontalean.   Erreferentzia-gunea izan nahi dugu beste mundu-ikuskera bat ezarri daitekeela eta beharrezkoa dela uste duten pertsona eta erakunde guztientzat. Horretarako, ikasleek eta gizarteak jasotako hezkuntza finantzarioari buruzko hausnarketa kritiko eta konstruktiboa sustatzen dugu.

Jakin badakigu hezkuntza-testuinguru zehatza eta curriculumeko edukiak ezagutzea beharrezkoa dela. Honela, posible da esparru hori gainditzea, ekonomiari bere osotasunean ikuspegi kritiko baten bidez heltzeko, materialei diziplina anitzeko zeharkako ikuspegi bat eskaintzeko, baita ikasleen errealitate zehatzekin lotzeko ere.  Hezkuntza formalean zentratutako lanaz gain, gizarte globala sentsibilizatzeaz arduratzen gara, haien heziketak gizarte eraldaketan daukan  eragina azalduz.

Finantzaz Haratago: aproximación crítica y transformadora a la educación financiera (PDF)

FINANTZA ETIKO ETA SOLIDARIOEN ALDEKO SAREA (RedEFES)

Finantza Etiko eta Solidarioen Heziketaren Aldeko Sareak (RedEFES) ekonomiaren hezkuntza kritikoa eta finantza etiko eta solidarioak sustatu nahi dituzten pertsonak, erakundeak eta plataformak elkartzen ditu. Horien bidez, pertsonak eta planeta erdigunean kokatzen dituen ekonomia lortu nahi dute.  Partaidetza-gune dinamiko bat bultzatu nahi dugu sarea osatzen duten eta hezkuntza ekonomiko eraldatzailea sustatu nahi duten pertsona, entitate eta plataformentzako.  Horregatik, blog eta foro bat sortu ditugu, ideiak, zalantzak, esperientziak etab. partekatzeko eta elkarrekin batera ikuspegi komuna ezartzeko, elkarlana baita hezkuntza kritikoa ikasi eta sustatzeko erarik hoberena.  Era berean, finantza etiko eta solidarioen hezkuntza-baliabideen banku bat sortu dugu: hezkuntza eraldatzaile batekin konprometituak dauden baliabideak partekatzeko eremua.

RedEFES: Red por la Educación en las Finanzas Éticas y Solidarias (PDF)

CURRICULUM GLOBALAREN ALDEKO KANPAINA

Curriculum Globalaren Kanpaina hezkuntza ekimena da, 2016ko urrian Hegoalde globaleko ekonomia sozial eta solidariorako hezkuntza taldeek abiarazi zutena.  Gaur egun, hiritasun globala eta bakearen alde lan egiten duten giza-erakundeak, giza-mugimenduak, erakundeak, unibertsitateak eta eskolak kontuan hartuta, guztira 23 herrialde, 6 nazioarteko sare eta 61 erakundek osatzen dute.  2030 Agendaren esparruan eta kontuan izanda Munduko Foro Soziala dela Garapen Jasangarrirako Helburuak betetzeko oinarrizko erreferentzia puntua, honako hezkuntza mota proposatzen du: deskolonizatzailea, kultura artekoa, modu kapitalista eta garapenaren paradigma desazkundearen bidez gainditzen dituena.  Ezagutzen arteko elkarrizketa sustatzen da, ezagutza zientifiko eta humanistikoaren eta lurraldeetan zehar zabaltzen diren komunitate-ezagutza herrikoi tradizional baserritarren artean.  Kanpainak parte-hartze metodoak dauzka munduko hainbat lekutan. Foro eta eremu eraldatzaileekin batera lan eginez, herri kontsultak, tresna pedagogikoen mapa eta nazioarteko mahai-inguruak egiten ditu.  Posible den beste mundu bat eraikitzeko mundu mailan egiten diren proposamen guztiak errespetatzen ditu eta gizartearen eta ekonomiaren garapen jasangarria lortzeko helburua partekatzen duten mundu ekimen horien osagarri izan nahi du.

Campaña por un Currículum Global de la Economía Social Solidaria (PDF)