Ekonomia feministaren inguruko VII. kongresuaren materialak

‘Bizitzaren saregileak. Sare feministak ekonomiaren oinarriak astintzen’ lelopean, 300 lagun baino gehiago elkartu ginen uztailaren 1, 2 eta 3an, Ekonomia feministaren inguruko VII. kongresuan (Bilbon). Saregileak elkarrekin, pisuek, kargek eta banaketa desberdinek zulatutako sareak atontzen dituzten emakumeak* dira. Kongresuan parte hartu genuen lagunok elkarrekin ehundu genituen ekonomiaren oinarriak astintzeko proposamenak. Elkar eusteko, zaintzeko eta arnasteko sare indartsuak sortu genituen, geure eta denon bizitzetan iraultza eragiteko.

Topaketari esker sortutako materialak partekatzen dizkizugu:


Posterra: Finantza etikoak eta ekonomia feminista [Egin klik irudian tamaina osoan ikusteko]


Manifestua: “Krisi bati baino, dimentsio anitzeko kolapso bati egin behar diogu aurre” [Egin klik irudian dokumentu osoa irakurtzeko]


Hitzaldi eta mahai-inguru batzuen bideoak:

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

Gutun irekia, ekonomia-hezkuntza kritiko, plural eta etikoaren alde

Balore Merkatuaren Espainiako Batzordeak (CNMV), Espainiako Bankuak eta Ekonomia Gaietarako eta Eraldaketa Digitalerako Ministerioak eskatu dute finantza-hezkuntzako edukiak zabaltzeko hurrengo eskola-curriculumean. Eta eskaera horren aurrean, erakunde sinatzaileok eskatzen dugu ekonomia-hezkuntza kritikoago, pluralago eta etikoago baten parte izan dadila finantza-hezkuntza hori.

2021eko uztaila

“Gutun irekia, ekonomia-hezkuntza kritiko, plural eta etikoaren alde” irakurtzen jarraitu

“Finanza etikoak eta ekonomia feminista” posterraren aurkezpena Ekonomia Feministari buruzko VII. Kongresuan

Ostiralean, uztailaren 2an, 12:00etan, gure kide den Irati Cifuentesek “Finantza etikoak eta ekonomia feminista” posterra aurkeztu zuen Ekonomia Feministari buruzko VII. Kongresuaren 4. ardatzaren (“Bizitzak erdigunean: zein bizitza eta zein erdigune?”) barruan.

Finantzaz Haratagoren aurkezpenarekin batera, “Finantza etikoak eta ekonomia feminista. Finantzen eraldaketarantz: bizitza edo kapitala “, beste komunikazio batzuekin mahai birtuala partekatu genuen: “Tramas que sostienen la vida en experiencias de cooperativismo de vivienda por ayuda mutua” (Gabriela Veras-Iglesias eta Daniela Osorio-Cabrera), “Cualidades e impactos en equidad de género de las plataformas digitales: Análisis empírico de una muestra de 50 casos” (Mayo Fuster) eta “Navegando la economía: Redes digitales de trueque entre mujeres como espacios de transformación” (Paola Estefanía Larco Muñoz).

Finantza etikoei eta ekonomia feministari buruzko posterra eta hausnarketari hasiera emateko, azken asteotan Finantzaz Haratagok partekatu duen sentsibilizazio-bideoen kanpainako emakumeei eta finantzei buruzko bideoa aurkeztu zen:

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

Ondoren, posterrean aurki daitezkeen zenbait datu zabaldu ziren:

– Munduko pertsona pobreenen % 70 emakumeak dira
– Munduko emakumeen % 42k ez du banku-konturik
% 20 aukera gutxiago dago emakumea izanda finantza-erakunde ofizial        batetik mailegu bat lortzeko
– Munduko finantza-zerbitzuetako enpresa nagusietako zuzendaritza-postu        exekutiboen % 4 baino ez dira emakumeak.

Datu hauek lagin txiki bat baino ez dira, emakumeek finantzetarako duten sarbidea eta bizi den desberdintasun-errealitatea jasotzen dituen azterlan bat aurrera eramatea justifikatzen dutenak eta Setemek “finantzei eta genero-desberdintasunari” buruz egindako dokumentua eguneratzen dutenak.

Gaur egun, Finantza Etikoak aipatutako desberdintasun hori apurtzeko lanean ari dira, eta oraindik ere nagusi den errealitatea nola iraultzen ari den ikusarazten duten zenbakietan islatzen da. Finantzaz Haratagok zenbait urte daramatza genero-ikuspegia barneratzen dituzten finantzen alorrean egiten den lana bultzatzen, betiere ekonomia feministatik abiatuta, batez ere esparru formalean ematen den finantza-hezkuntzan.

Era berean, ekonomia feministak eta solidarioak nolabait engranaje gisa funtzionatzen dutela azaldu zen, finantza etikoak horiek batzen dituen elementua delarik. Azken horiek izaera eraldatzailea dute, eta diruaren izaera ez-neutroa ikusarazten eta ordaindu gabeko lanei garrantzia ematen saiatzen dira.

Finantzaz Haratago erakundean beharrezkoa ikusten dugu etika-finantzen barruan genero-ikuspegia sustatzea, badakigulako lan asko dagoela egiteko ildo horretan. Kontuan hartuta ekonomia eraldatzaile guztiek ikuspegi feminista izan behar dutela, finantza etikoetan txertatzen hasi gara, eta, aldi berean, biak hezkuntza-sisteman sartzen.

Bestalde, bertaratu zen pertsona batek genero arrakala digitalaren gaia aipatu zuen, baita finantzen munduan ere. Testuinguru horretan, azpimarratu zuen ohiko banketxetan arreta pertsonala murrizten ari direla, bulegoak itxiz eta pertsona ahulenei nola eragiten dien. Ildo horretan, interesgarria izango litzateke banku etikoak aurrez aurreko arreta pertsonal handiagoa izatea, aipatutako ikuspegitik, eta, beraz, beharrezkoa izango litzateke hazkundea, aipatutako erronkei aurre egiteko baliabide gehiago izateko.

2011n, espainiar Estatuko maileguen % 8 baino ez ziren emakumeentzat izan. Eta 2000. urtean, emakumeen kreditu-eskaeren % 85 atzera bota ziren… Banka matxista da eta ez da emakumeen autonomia ekonomikoa sustatzeko tresna bat. Ikusezin bihurtutako gertaera bat. Finantzaz Haratago hainbat erakunderen espazioa da, eta feminismotik finantza-sistemaren joera matxistak eta arrazistak salatzen saiatzen da. Eta, era berean, finantza-tresna etikoak eta alternatiboak sustatzea. Beharrezkoa da ekonomia feministaren eta ekonomia sozial eta solidarioaren finantza alternatiboen praktikaren arteko lotura handiagoa sustatzea, horiek emakumeek finantza-arloan dituzten premiei benetan erantzun diezaieten. Asko dago egiteko, eta, besteak beste, garrantzitsua da gogoeta horiek hezkuntza-alorrera ere eramatea.


Ikusi hemen posterra:

Finantza etikoak hemen dira eta hemen geratuko dira!

80. hamarkadatik, finantza etikoen entitate anitz agertu dira estatu mailan: Coop57, Oikocredit, Triodos Bank, Fiare Banku Etikoa…

Gainera, asko gara finantza etiko eta alternatiboen aldeko hezkuntza sustatzen dugun plataforma eta sareak: FETS Katalunian, Enclau Herrialde Valentziarrean, Finantzaz Haratago Euskal Herrian…

Finantza etikoak hemen dira eta hemen geratuko dira!

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

Mikrokredituak ‘makroeragin’ soziala lortzeko

Mikrokredituak maileguak dira, baina diru kopuru txikikoak, eta banku normaletan mailegua eskatzeko arazoak dituzten pertsonentzat izaten dira. Etorkizunean diru-sarrerak emango dituen proiektu bat hasteko izaten dira.

Zer EZ dira?

EZ da karitatea; mailegu bat da.es caridad; es un préstamo.
EZ dira funts galdurako dirulaguntzak; itzuli behar da.
EZ dira kontsumorako kredituak; negozioak irekitzeko dira.
EZ da ekintzaileentzako mailegua bakarrik; zehazki, baliabide gutxi dituzten pertsonentzat dira.

Banketxe etikoek maiz erabiltzen duten tresna dira.

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

Zer egin dezakete finantzek klima aldaketa gelditzeko?

Klima aldaketak planeta osoan du eragina, baina… Denok eragin berak jasaten ote ditugu? Berehalako ondoriorik okerrenak, beti bezala, herrialde txiroenek jasaten dituzte.
Zer egin dezakete finantzek klima aldaketa gelditzeko? Banketxe tradizionaletan ez dakigu zertan inbertitzen dituzten gure aurrezkiak, baina ez dirudi ingurumena laguntzeko proiektuetan inbertitzen dutenik… Banketxe etikoek, ordea, ingurumena errespetatzen duten proiektuak lehenesten dituzte.
 
Vandana Shivak dioen bezalaxe, “ez da inbertsioa planeta suntsitzen badu”.
'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

Sozialki arduratsuak diren inbertsioak ere errentagarriak izan daitezke

Ba al dakizu zer diren sozialki arduratsuak diren inbertsioak?

Inbertitzen duenarentzat eta gizartearentzat onuragarri diren inbertsioak dira. Defizitarioa dirudi, baina ez! Askotan inbertsio normal bat baino errentagarriagoak izan ohi dira. Fabrika fotoboltaiko bat, esaterako, gaur egun oso inbertsio errentagarria da.

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

Emakumea zara? Zorte on kreditu bat eskatzen

 

Ba al zenekien espainiar Estatuan 2011 urtean emandako mailegu guztien artetik %8a izan zela bakarrik emakumeentzat? Eta 2000 urtean kreditu bat eskatu zuten emakumeen %85ari ukatu egin zitzaiola?

Bankuek badakite emakumeok gutxiago irabazten dugula (Soldata arrakala ezagun egiten zaizu, ezta?). Inoiz ez digute esango ez digutela mailegua ematen “emakume izateagatik”, baina oztopo burutsuagoak jartzen dizkigute eskuratu ez ditzagun: interes oso altuak, berme gehigarriak, abalak…

Eta, gainera, diskriminazio hori handitu egiten da zure klase sozialaren, etniaren, adinaren, jatorriaren edota erlijioaren arabera.

Bazterkeria sortzen duten praktika horiek onartezinak dira eta ezin ditugu normaltzat hartu. Horregatik, finantza etikoak eta desberdinkeriez elikatzen den sistema kapitalistaren alternatibak nahi ditugu.

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.

Nicolettaren iraultza gastronomikoa

Izen osoa: Nicoletta Radatta. Molise eskualdean jaio zen, Italiako hegoaldean. Ondoren, bizitzako bidaiak Kolonbia, Andaluzia, Katalunia eta Euskal Herrira eraman zuen. Izatez jakin-min handikoa da eta beti ari da bere buruari gauzen zergatiari buruz galdezka. Hortaz, 2020ko ekainean “Iraultza gastronomikoa, janez mundua aldatu” komunikazio proiektua kaleratu zuen.

Iraultza Gastronomikoaren webgunean murgildu ondoren, jateko ekintzak beste dimentsio batzuk hartzen ditu. Askoz hobeto, erosketa-saskia betetzeko prozesua ekintza errebelde bihurtzen da, ezin susma ditzakegun ondorio politiko, sozial eta ingurumenarekikoak dituelarik. Nicolettak ondorio horiek ulertzen laguntzen gaitu, elikagaien industrian “denak ez duelako balio”.

“Objektu jangarriak erosteari” uztea aholkatzen du Nicolettak. Bolonian Nazioarteko eta Diplomazia-zientzietan lizentziaduna da; Medellín, Kolonbian, Ekonomia Sozial eta Solidarioan ikasketak ditu eta Komunitateen Dinamizazioan egin zuen espezializazioa Bartzelonan. Horretaz gain, ikerketa bat egin zuen ikastetxeetako jangelen kudeaketa alternatiboaren inguruko esperientziei buruz, %100ean ekologikoak, tokikoak eta sasoikoak ziren produktuak erabiltzen zituzten menuekin. Gainera, Labore Bilbo supermerkatu alternatiboko kide da. Bertan hitzaldiak ematen ditu eta dendaren dekorazioari buruzko aholkuak ematen ditu. Horrekin batera, Bidezko Elikadurako zuzendaritza batzordeko kide da, nekazaritzako elikagaien sistema nagusia aldatzeko beharrean sinesten duen erakundea.

Baserritarren irakaskuntzak

Kafe-soro latinoamerikarren erdian ikasi zuen erresistentzia baserritarra: tokiko familia ekoizleen indarra, lurrarekin konpromisoa duen eta bizirik dagoen landa mundu baten arima direnak. Espiritu berdina topatu zuen Senegaleko bertako biztanlerian, Afrikan. Enpresek bizibidea kentzen diote biztanleriari lur eremu handiak eskuratuz meloiak eta angurriak “sasoiez kanpo” ereiteko eta Europara esportatzeko. Era berean, Europara iristen dira pateraz emakume eta gizon senegaldarrak, haien burua lekuz aldatzera edo migratzera behartuta aurkitzen dutenak, lantzeko lurrik gabe geratu baitira.

Nicolettaren ustez, elikagaiez hornitzea ekintza politikoa da, lurraldearentzat ondorio ekonomiko eta sozialak baititu eta, horregatik, kalitatezko elikadura sistema bat aldarrikatu behar dugu, justizia sozialean eta ingurumen-jasangarritasunean oinarritzen dena. “Elikadura eskubide bat da, ez da negozio bat,” azaltzen du, “geure esku dago alienatutako kontsumoaren sorgin-gurpila etetea.”

Hortaz, kontziente izatera gonbidatzen gaitu, baita agroekologiaren bidez elikadura burujabetza eraikitzen duen elikadura sistema berri baten eraikuntzan parte hartzera ere. Hori egiteko arrazoiak? Erabateko erantzuna: oraingo sistema abusuzkoa eta sostengaezina da eta ez da solidarioa. 2020an, coronavirusaren pandemiaren ondorioz, ezaugarri horiek okerrera egin zuten. Egoera horrek are gehiago bultzatu zuen Iraultza Gastronomikoa webgunea abian jartzera. Aktibistak Eusko Jaurlaritzak bertako merkatuak ixteko neurri bidegabea ekarri zuen gogora, hala nola Gernika edo Areatzakoak, segurtasun neurriak ez zituztela bermatzen esanez, modu horretan supermerkatu handien alde eginez. Berriro ere gobernuak frogatu zuen ez duela benetako apustua egiten tokiko produktuen alde, “asko izan ziren banaketa zirkuitu gabe geratu zirenak, alternatibarik gabe ”.

Larrialdi bat, aukera bat

Komunikazio proiektuak bere bidea jarraitzen du, gizartea bera pandemia batean bizitzera egokitzen den bitartean, eta Nicolettak indarrean dagoen sistema aldatu ez dela aitortzen duen arren, gaur egungo unea elikagai sistema industrialaren ahultasuna ikusarazteko aukera dela uste du. Adibidezko galdera bat proposatzen du: “Zer gertatuko litzateke ganaduarekin Argentinak eta Brasilek soja esportatzeari utziko baliote?”

Eta haratago doa, pandemia guztiak makro-ustiategietan kokatzen direla esanez, baina sistemak ez ditu horien benetako arrazoiak erasotzen. Era berean, Osasunaren Mundu Erakundearen arabera coronavirus pandemiaren aurretik dagoeneko genituen bi pandemiei buruz ohartarazi du: obesitatea eta desnutrizioa. “Gaixotzen gaituzten elikagaiak jaten ari gara, gaixotasun kardiobaskularrak, minbizia… sortzen dituztenak, hor daude datuak”, berriro azpimarratzen du Nicolettak. Bere iritziz, aldaketa bat lortzeko lehen urratsa “jendea kontziente izan dadin” da eta supermerkatuan, dendetan… erosten ditugun elikagaiei buruzko informazioa irakur dezaten: gantza, azukrea…

“Haurrak zapore artifizialetara ohitzen ditugu eta horregatik ez dute barazkirik nahi eskoletan, zapore horiek ezagutzen ez dituztelako”, azaldu du Nicolettak. “Aurrez prestatutako platerak jaten ditugu eta gero gimnasio batera goaz osasuntsu egoteko”.

Bidegurutzetik ateratzeko bidea agroekologiarekin batera doan Elikadura Burujabetzaren egiazko alternatibak eskaintzen digu. Horrek proposatzen duen paradigmak honakoa dio: “sistema aldatu behar dugu” eskala txikiko nekazaritzatik abiatuta, gizarte-aberastasuna pertsonen eta lurraldearen artean banatuz, agroekologiaren praktikei esker. Agroekologiak dimentsio guztiak aztertzen ditu, esate baterako, politikoa, soziala, ekonomikoa eta ingurumenekoa. “Kalitate oneko janari osasuntsuak ekoiztea eta hori baldintza duinetan eta naturarekin bat etorriz egitea esan nahi du”.

Nicolettak 41 urte bete berri ditu, 2021eko maiatzaren 3an, eta bere Iraultza Gastronomikoa publiko egin zuenetik ia urtebete pasa da. Oraindik ere, Nicolettak erabat sinesten du Eduardo Galeanoren esaldian:

“Jende txiki askok,

leku txikietan

gauza txikiak eginez,

mundua alda dezake.”

 

Esteka interesgarriak:

 

Zuen paradisu fiskala gure infernu soziala da

Paradisu fiskalak zerga askoz gutxiago ordaintzen diren tokiak dira.

Baina, zergatik da kaltegarria dirudunek hara eramatea haien dirua? Zergak inposatzen diguten karga bat direla dirudi, baina zergei esker ordaintzen ditugu eskolak, ospitaleak, garraio publikoa…

Gehien dutenak beste herrialde batera badoaz zergak ordaintzera, diru gutxiago dugu zerbitzu sozialak ordaintzeko.

'COOKIES'-en politika onartu behar duzu eduki hau erakusteko.